Zeszyt 22/2010

Kolegium Analiz Ekonomicznych oświadcza, że wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.

Rafał M. Łochowski

Stacjonarność cen energii elektrycznej notowanych na Towarowej Giełdzie Energii oraz na Rynku Bilansującym w roku 2008

Streszczenie
W pracy przeanalizowano szeregi cen spot energii elektrycznej, notowane na Towarowej Giełdzie Energii oraz na Rynku Bilansującym w roku 2008. Analiza tych cen była stymulowana przez obserwowane szybkie i znaczne zmiany cen energii elektrycznej (większe niż 20%) na obydwu rynkach, które były związane z nowymi regulacjami spowodowanymi zmianami w zasadach emisji i kwotach emisji CO2 przyznanymi Polsce przez Komisję Europejską. Zmiany te miały miejsce w lecie 2008 r., w czasie, gdy limity emisji były przyznawane poszczególnym gałęziom gospodarki narodowej. W pracy testowano stacjonarność cen energii (zagregowanych do średniej dziennej) na Towarowej Giełdzie Energii i na Rynku Bilansującym w r. 2008. W tym celu użyto testu ADF (ang. augmented Dickey-Fuller test) z opóźnieniem rzędu 7. Konieczność użycia w teście ADF opóźnienia rzędu 7 było spowodowane wysoką korelacją konsumpcji energii w kolejnych siedmiu dniach tygodnia. Nie było podstaw do odrzucenia hipotezy o stacjonarności obydwu szeregów (cen spot na Towarowej Giełdzie Energii i na Rynku Bilansującym), uciętych w kwietniu 2008, podczas gdy hipotezy o stacjonarności w dłuższych okresach były odrzucane. W pracy przeanalizowano również istnienie długookresowego związku kointegracyjnego pomiędzy cenami na Towarowej Giełdzie Energii i na Rynku Bilansującym za pomocą modelu VECM (ang. vector error correction model). Zastosowano test Johansena dla dwóch okresów: 10 stycznia – 31 maja oraz 10 stycznia – 31 sierpnia. Test nie odrzucił hipotezy o istnieniu związku kointegracyjnego między cenami energii na obydwu rynkach w obydwu okresach. Zaobserwowano jednak znaczną zmianę wektora współczynników związku kointegracji w obydwu okresach.

***

On stationarity of energy prices quoted on the Polish Power Exchange and Polish adjustment market in the year 2008

Abstract
In this paper we analyzed the series of the spot prices quoted on the power exchange (PPX) and adjustment market in Poland in the year 2008. This research was stimulated by the observed rapid and considerable changes of the electricity prices (bigger than 20%) on both PPX and adjustment market, which were connected with the regulations concerning changes in emissions policy and emissions limits granted to Poland by the European Commission. These changes took place in summer 2008, at the time when the emissions limits were granted to specific branches of national economy. We investigated the stationarity of the energy prices (aggregated on the daily level) on PPX and adjustment market in the year 2008. We used DF (augmented Dickey-Fuller) test as a test for stationarity with lag order equal 7. The need of using ADF test with high lag order equal 7 is due to high correlati on between energy consumption in consecutive days of the week. The hypotheses of stationarity of both series (PPX prices series and adjustment market prices series), truncated at the end of April 2008 are accepted, while hypotheses of stationarity of both series for longer periods are rejected. We also investigated the existence of long–run cointegration relationship between PPX and adjustment market prices through VECM model (vector error correction model). We used Johansen test for stationarity for two periods: January 10 – May 31and January 10– August 31. The test did not reject the hypothesis about the cointegration relationship between series of the PPX prices and adjustment market prices in both periods. However, we observed big change of the the cointegrating vector for the analyzed periods.

spis treści zeszytu 22

Copyright © Kolegium Analiz Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie 2011-2017   ISSN 1232-4671